Ondernemen met integriteit is moeilijker dan het lijkt

Eerder deze week werkte ik aan de moeilijke schrijfopdracht mijzelf in maximaal 75 woorden zo aantrekkelijk en uitnodigend mogelijk neer te zetten, om nieuwe lezers van de blog kennis te laten maken met mij en mijn werk. Deze bio tekst is een belangrijk stuk tekst voor elke online ondernemer. Een tekst die, als je het goed doet, kan leiden tot meer inschrijvingen op je nieuwsbrief en een betere conversie. Meer klanten en omzet dus. Voor deze tekst schreef ik over mijn nominatie als meest inspirerende vrouw van Nederland; iets waar menig ondernemer van droomt en wat ik in mijn zak heb. Maar wat niemand weet is dat wat aan de buitenkant zo bewonderenswaardig lijkt voor mij een zwart randje heeft. 

Als ik deze kwalificatie gebruik om mensen te wow-en verdien ik er ongetwijfeld geld aan, maar het zou ten koste gaan van mijn integriteit. Dus ik zat met een gewetensvraag. Ga ik een ogenschijnlijk succes dat goed is voor mijn reputatie inzetten terwijl het ingaat tegen mijn principes? 

Integriteit is doen wat juist is, ook, en vooral, als niemand het weet. Het is dus makkelijk om nu meteen te zeggen dat het not done is om je principes overboord te gooien ten behoeve van je reputatie en financieel gewin, maar er zijn talloze situaties waaruit keer op blijkt dat dit helemaal niet zo makkelijk is als we vaak denken.

Als ondernemers moeten we continu keuzes maken gebaseerd op integriteit. Vertel je het je klanten als je een fout hebt gemaakt? Laat je in een gesprek met een potentiële klant een stukje van de waarheid achterwege om hem of haar over de streep te trekken? Herschrijf je een tekst op social media om een situatie mooier te laten lijken dan ze in werkelijkheid is? 

Om op een integere manier te ondernemen moet je het aandurven om te gaan staan voor dat waar je in gelooft en om daar altijd eerlijk en consistent actie op te ondernemen. En zo logisch en haalbaar als dit misschien klinkt, zo moeilijk blijkt het in de praktijk. Er zijn leuke internationale onderzoeken gedaan waaruit blijkt dat als je een grote groep mensen vraagt of ze het oké vinden om te liegen of vals te spelen (en vals spelen betekent hier ook je eigen principes bedriegen) ze bijna allemaal zeggen dat dit absoluut niet kan. Liegen en vals spelen vinden de meeste mensen niet oké. Maar na verder onderzoek onder deze groep blijkt vervolgens dat 95% van de mensen weleens liegt of vals speelt. 

Een opvallende uitkomst, toch? Maar het verbaast me niks, want het is in en in menselijk om dit te doen. 

Als deze mensen vervolgens worden geconfronteerd met deze discrepantie verklaren ze het verschil in wat ze zeggen en doen door te zeggen dat hun specifieke geval 'niet echt vals spelen is' of 'iets is wat iedereen doet'. Wat gebeurt hier? De respondenten uit het onderzoek rationaliseren hun eigen gedrag om daarmee zichzelf weer zo neer te zetten dat de dingen die ze doen overeenkomen met dat waar ze in geloven, hun principes. Wij mensen zijn er duidelijk goed in om onszelf ervan te overtuigen dat onze keuzes integere beslissingen zijn. En ik vermoed dus dat dit opgaat voor bijna iedereen, dus ook jij en ik. Honesty is a bitch.

Ik zat dus met mijn eigen integriteitskwestie en ik zocht naar argumenten om mezelf ervan te overtuigen dat mijn keuze een integere was. Ik ontving die nominatie om mijn innovatieve denk- en werkwijze. Het was een beloning voor alles wat ik heb gedaan om een volledig nieuwe beroepsgroep, en mijzelf, op de kaart te zetten.

Ik was zo trots als een pauw toen ik de nominatie ontving. De award uitreiking werd uitgebreid onder de aandacht gebracht op tv en andere nationale media. Mijn hoofd verscheen in een tijdschrift en de uitingen van bewondering stroomden binnen. Het was te gek. Totdat ik leerde dat de organisatie achter de schermen enkele uitspraken had gedaan en acties had ondernomen die mijn nekharen overeind deden staan. Het ging lijnrecht in tegen alles waar ik voor sta en in geloof, en mijn trots maakte snel plaats voor schaamte. Ik wilde hier helemaal niet meer bij horen.

De avond van de uitreiking zou een spektakel worden, een feestje met glitters, champagne en BN'ers, en ik had ernaar uit gekeken. Maar ik had ontdekt dat het niet was wat het leek en dat maakte me boos. Ik heb mijn feestjurk weer in de kast gehangen en ben gaan Netflixen op de bank. En ondanks dat een nominatie voor meest inspirerende vrouw van Nederland behoorlijk wat doet voor mijn reputatie en dus omzet, dat heb ik ervaren in die korte tijd dat ik ervan genoot, heb ik de nominatie nooit meer gebruikt in mijn communicatie. Tot ik mezelf er deze week dus op betrapte het te willen inzetten in die bio tekst. 

Ik kan niet ontkennen dat ik echt even heb zitten twijfelen. Gebruik ik het wel of niet? Ik weet wat er is gebeurt, maar niemand anders weet dat. Ik kan er veel mee winnen, dus wat maakt het uit?

Maar ik kan het niet, ik wil het niet gebruiken. Want het maakt wel veel uit. Ik realiseerde me namelijk dat ik helemaal niet twijfelde of ik het wel of niet moest gebruiken, ik wist precies dat ik dat helemaal niet wilde. Over integriteit hoef je namelijk niet te twijfelen. Maar ik twijfelde toch, omdat ik mezelf afvroeg of het zakelijk gezien geen stomme beslissing zou zijn. 

Uiteindelijk moest ik om mezelf lachen. Want doen waar je voor staat is natuurlijk nooit een stomme beslissing. Ook niet in de zakenwereld. 

Integer ondernemen betekent dat je moet kiezen voor ondernemen op je eigen manier. In dit geval de keuze maken het niet te gebruiken omdat het niet goed voelt, ondanks dat je jezelf er sterk mee positioneert en er geld aan kan verdienen. Integer ondernemen betekent dat als authenticiteit één van je belangrijkste waarden is je de waarheid niet verdraait op social media. Het betekent dat je die ene potentiële klant vertelt dat hij beter met iemand anders kan werken omdat je weet dat jij hem niet kan geven wat hij nodig heeft, ook al loop je daardoor inkomsten mis. 

Er zijn veel situaties in het leven waarop je een uitzondering op de regel mag maken, maar integriteit hoort daar niet bij. Want integriteit is een mentaliteit, het is niet flexibel of afhankelijk van een specifieke situatie.

Thamara Zijlstra