interview

Volkskrant magazine


Medium: Volkskrant Magazine
Datum: 21 mei 2016

Journalist: Hans Pieter van Stein Callenfels
Collages: Vesna Vrdoljak

Met elke dollar die je uitgeeft, lever je een beetje van je vrijheid in.
— Francis Tapon

we gaan nog niet naar huis

Artikel Volkskrant.jpg
 

Het originele Volkskrant artikel, inclusief waanzinnige opmaak, lees je hier.

 


VOLLEDIGE TEKST VAN HET ARTIKEL
 

Een gesprekje tussen een roodverbrande rugzaktoerist en de Franse uitbater van een strandtent in Mui Ne, Vietnam. De toerist trekt een paar weken het land rond, scootertje hier, cocktail daar. De Fransman bedient al jaren een publiek van kitesurfers, corpulente Russen, Israëlische duikinstructeurs en willekeurige travel bums. Meestal draagt hij niet meer dan een korte broek en een paar slippers. De twee wisselen wat reisverhalen uit. Op de achtergrond ruist de branding van de Zuid-Chinese Zee. "Nog een paar dagen Ho Chi Minh-stad", zegt de toerist. "En dan... naar huis." "Back to reality", zegt de Fransman.

Reality. De echte wereld. Die van Bonuskaarten, slappe kantoorkoffie, motregen, file op de A9, blauwe enveloppen en kringverjaardagen. Groter kan het contrast met wuivende palmen, tangoles op een plein in Buenos Aires of walvissen spotten bij de Azoren niet zijn. De rugzaktoerist heeft een paar weken kunnen ontsnappen aan wat de meerderheid van de ontwikkelde wereld het dagelijks leven noemt, maar nu is het voorbij, nu voegt hij zich weer bij de werkende massa, om zijn hoofd vol te laden met zorgen over carrière, hypotheekrenteaftrek, een uitdijend middenrif en de nakende APK-keuring. What goes up, must come down.

Toch?

Stel mensen de vraag wat ze zouden doen als geld geen enkele belemmering zou zijn, en negen van de tien keer zeggen ze: een mooie, lange reis maken. Zonder verplichtingen of geestelijke ballast onbekende streken verkennen, nieuwe mensen ontmoeten, exotische gerechten leren klaarmaken. Ontsnappen aan de dagelijkse tredmolen, om te ontwaken op een beschutte klif naast een uitgedoofd kampvuurtje. Het is escapisme, een diepgeworteld verlangen naar een wereld vol nieuwe ervaringen en zonder al te veel verantwoordelijkheden. Ofwel, zoals de Amerikaanse nomade en milieu-activist Rob Greenfield het omschrijft, een wereld zoals je die ervoer toen je kind was. Elke ervaring is een nieuwe, veel zorgen hoef je niet te hebben. Ieder mens wil van nature ontdekken, zeggen ze. Alleen ligt die behoefte bij de meesten van ons begraven onder een laag van luiheid, gewenning of angst om los te laten.

Iedereen die een paar maanden of zelfs jaren heeft rondgereisd zegt: het was het grootste kado dat ik mezelf kon geven. Omdat ze zelfverzekerder zijn geworden, beter kunnen relativeren, zich realiseren hoe goed we het hier in de eerste wereld hebben, hoe sneu het eigenlijk is om je op te winden over die steenharde dan wel overrijpe supermarktavocado. Maar ook: ervaren hoe mooi en rijk onze planeet is en hoe goed de meeste mensen het met elkaar voor hebben. "Klinkt misschien zweverig", zegt de 30-jarige Thamara Zijlstra die sinds haar 18e min of meer permanent de wereld rondreist. "Maar diep van binnen zijn we allemaal hetzelfde. We zien er anders uit en eten misschien andere dingen, maar in essentie is iedereen op zoek naar contact, veiligheid, leuke dingen doen. Gewoon leven."

Lang en ver op reis, iedereen zou het een keer moeten doen. Weg van hedonistisch vakantievieren, op naar mindfulness. Maar ja, dat geld hè? En die carrière. Dat huis. Hoe moet dat dan? Een paar praktische handreikingen. Want, zo schrijven en zeggen alle ervaren wereldreizigers, ook zonder je bedrijf te verkopen of de loterij te winnen kun je prima de wereld rond. Kwestie van slim aanpakken. En vooral: de barrières tussen je oren slechten.

geef reizen alle prioriteit...


...door vooraf te werken en te sparen

Heel veel geld heb je niet nodig om een jaar of langer op reis te gaan, maar een klein potje is wel wenselijk. Hoe groot? Marloes Kemming (32) reisde na haar 25e verjaardag drie jaar de wereld rond. Voor vertrek spaarde ze in één jaar 10 duizend euro bij elkaar. "Ik had vier baantjes tegelijk. Ik werkte op kantoor, in een winkel, 's avonds in een café en af en toe in een galerie." Daarnaast leefde ze zuinig. "Hoewel ik nog wel gewoon naar de kroeg ging hoor." Ze kon zo lang wegblijven omdat ze tijdens het reizen bijverdiende. 
Thamara Zijlstra had voor haar allereerste reis 3 duizend euro gespaard. "Toen ik 18 was leek dat superveel, maar het was natuurlijk zo op." Ook zij ging onderweg aan de slag.

...door je bezittingen te verkopen en zuinig te leven

Het Canadese stel Jen en Ted is al drie jaar op reis. Op hun blog Thrifty Nomads beschrijven ze hoe ze in december 2012 al hun spullen verkochten, kleiner gingen wonen, hun auto wegdeden, baan opzegden en met 12 duizend Canadese dollar (ruim 8 duizend euro) op reis gingen.
Sparen betekent ook besparen: altijd zelf koken, geen koffie buiten de deur, niet op zaterdagmiddag de stad in om te shoppen. Netflix, de krant, de sportschool - alles eruit. Zoals beroepsavonturier Francis Tapon schrijft: "Met elke dollar die je uitgeeft, lever je een beetje van je vrijheid in." Als je iedere werkdag een coffee to go haalt (à 3 euro), heb je na een jaar evenveel uitgegeven als een retourtje Bangkok.
Hou het leven in de tussentijd wel leuk door low-budgetuitjes met vrienden of familie,  zoals picknicken en wandelen, of kook voor elkaar. Sporten kan ook zonder geld, buiten in het park.

Meer info:

http://thriftynomads.com
http://francistapon.com
http://www.thisamericangirl.com


...door tijdens het reizen geld te verdienen

Klusjes onderweg zijn een goede bron van inkomsten, zoals achter de bar staan of in een hostel werken. Zogeheten digital nomads kunnen hun werk overal ter wereld doen, achter hun laptop. Ted van Thrifty Nomads is bijvoorbeeld webontwerper. Marloes Kemming, die na terugkomst een roman publiceerde en inmiddels werkt als communicatiemedewerker, schreef tijdens haar reis om de zes weken een boeketroman van vijftig pagina's. "Ik ging er een dag per week echt voor zitten, en na ruim een maand had ik weer een verhaal af." Daar verdiende ze telkens 700 euro mee - dat is in sommige landen meer dan genoeg om van te leven.
Thamara Zijlstra, die permanent op reis is, verdient geld door met haar bedrijf Blueberry Dynamic anderen te trainen in werken op afstand. "Ik leer mensen een virtuele assistent te zijn. Zo kun je worden ingehuurd om presentaties te maken en webteksten te schrijven." Samen met haar Israëlische vriend - ze passen deze maanden even op een huis in Amsterdam - kan ze leven van ongeveer 1.500 euro per maand. 
De echte slimmeriken verdienen geld met hun reisblog. De 34- jarige beroepsreiziger Matthew Kepnes (beter bekend als Nomadic Matt) uit Boston schreef het boek How to travel the world on $50 a day. Zijn site trekt maandelijks 650 duizend bezoekers en voor 350 dollar (ruim 300 euro) leert Matt je de kneepjes van het reisbloggen.
Collegablogger Gary Andt (47) van de site Everything Everywhere komt rond van de reisfoto's die hij verkoopt aan bladen. Ook krijgt hij reizen aangeboden in ruil voor blogposts- en met hem vele anderen.

Meer info:

http://www.hosteltraveljobs.com
Nomadicmatt.com
Everything-everywhere.com
Blueberrydynamic.com
www.workingroad.com
www.thebrokebackpacker.com
http://www.makingitanywhere.com


Houd je kosten zo laag mogelijk...

...door goedkoop te overnachten

Accommodatie is voor reizigers veruit de grootste kostenpost, Een goedkope oplossing is couchsurfen: een onlinecommunity van reizigers of enthousiastelingen die voor niks een slaapplaats in hun huis aanbieden voor niks. CouchSurfing heeft inmiddels vier miljoen gebruikers, die via hun onlineprofiel een slaapplaats zoeken of aanbieden. Het helpt als gast of gastheer iets extra's (geen geld!) kan bieden. Bijvoorbeeld: het geheime recept van moeders lasagne of een lesje jongleren. Het voordeel: gratis slapen en contact met een local die de leuke plekken in de buurt kent. Nadelen: het kan vooraf een hoop geregel zijn en je kunt pech hebben met een vervelende gast(heer).
Vrijwilligerswerk is ook een optie: legio organisaties bieden accommodatie inclusief eten en drinken in ruil voor een paar uur werk per dag. Marloes Kemming logeerde een paar maanden in Shakespeare & Company, een stokoude Parijse boekhandel waar (aspirant-)schrijvers mogen wonen. "Je rolt je matje uit tussen de boekenkasten. Het enige wat je moet doen is een paar uur per dag helpen in de boekwinkel. Verder heb je alle tijd om te lezen, te schrijven en wijn te drinken."
Ook populair is WWOOF, een internationaal netwerk van biologische boerderijen waarop bezoekers komen helpen. Vergelijkbaar is HelpX, hoewel daar ook andersoortige baantjes worden aangeboden: oppas, bemanning voor zeilboten.
Gratis overnachten kan door op huizen te passen van andere wereldreizigers. Thamara Zijlstra, die al jaren niks anders doet: "Je komt op de mooiste plekken en komt ook weg van de standaard toeristische spots." De aanbieders vragen weinig in ruil: katten voeren, plantjes water geven, grasmaaien.
Logeren bij vrienden en familie of (wild)kamperen zijn natuurlijk ook goedkope opties. De les is dat accommodatie niet veel hoeft te kosten. Wereldreizigster Nora Dunn schrijft op haar site Working Road dat ze in heel 2012 iets meer dan 1.700 dollar uitgaf aan overnachtingen, een bedrag dat sommige thuisblijvers per maand kwijt zijn.

Meer info:

Couchsurfing.com
hospitalityclub.org
warmshowers.org
wwoof.net
helpx.net
trustedhousesitters.com
mindmyhouse.com
housecarers.com


...door goedkoop te reizen

Wie zuinig wil doen, blijft lang op een plek hangen. Dat gaat vaak vanzelf als je op huizen past of vrijwilligerswerk doet. Als je reist, ga dan liften. Marloes Kemming liftte duizenden kilometers, vooral door Europa. Haar tips: niet bang zijn, wel je gezond verstand gebruiken. Voor de automobilist die de lifter oppikt, is het net zo goed spannend wie er in stapt.
Thamara Zijlstra geeft als tip: lift via benzinestations. "Als mensen gaan tanken, kun je ze makkelijker aanspreken. Voor beide partijen prettig, want je hebt even de tijd om de ander te checken en zo weet je meteen of het goed voelt. Bijkomend voordeel is dat veel mensen ja zeggen als je het ze direct vraagt. Langs de kant van de weg- wat ook nog eens verboden is in veel landen, rijden mensen makkelijker door." Nog meer tips van de lifterscommunity Hitchwiki:
- Kies de populairste route voor een rit, daar heb je het meeste
   kans op succes. Wil je door een dichtbevolkt of industrieel
   gebied, dan is er veel lokaal verkeer. Kies dan dus de grote
   wegen om de regio heen.
- Neem een goede kaart mee.
- Maak oogcontact met de langsrazende bestuurders.
- Zorg dat je er enigszins verzorgd uitziet (bij voorkeur geen
   zwarte kleren) en blijf positief.
- En als je eenmaal een rit hebt: praat met de bestuurder, die
   neemt je niet voor niets mee.

Ook goedkoop:
Reizen met het openbaar vervoer. Kan oncomfortabel zijn en lang duren, maar je hebt de tijd en wie weet wie je allemaal tegenkomt?
Vliegen? Vliegmaatschappijen bieden soms vluchten aan voor belachelijk lage tarieven. Meestal door een computerfout. Er zijn sites die deze foutjes opsporen en online zetten: kwestie van meteen boeken. Meestal gaat het goed en komen vliegmaatschappijen er niet op terug.
Nog een tip als je niet aan strikte data bent gebonden: zoek in een zo lang mogelijke periode. Op Sky Scanner kun je de hele maand aankruisen en zie je per dag wat een vlucht kost.
Voor het huren van auto's zijn talloze vergelijkingssites - in de Engelssprekende landen is VroomVroomVroom populair.
Fietsen is altijd een goedkope en gezonde optie, maar wandelen is de ultieme vorm van slow travel. Avonturier Francis Tapon schreef een boek over leven, werken en avonturieren in een lange wandelmetafoor: Hike your own hike: 7 Life Lessons from Backpacking Across America.

Meer info:

hitchwiki.org
secretflying.com
airfarewatchdog.com
farecompare.com
weflycheap.nl
vroomvroomvroom.com
skyscanner.net


...door slim te eten en drinken

In ontwikkelde landen zijn de (super)markt gaan, picknicken en je eigen potje koken verreweg de goedkoopste opties. In landen met een lager prijspeil is op straat eten voordeliger. Wat een krater slaat in je portemonnee is borrelen buiten de deur.
Bij vrijwilligerswerk zit vaak ook het eten en drinken inbegrepen. Bij couchsurfen is het gebruikelijk dat je kookt met je gastheer/ -vrouw. Liften, slapen en eten kunnen ook zomaar samenvallen. Thamara Zijlstra: "Als je een lift hebt, vraag of de chauffeur nog tips heeft voor slaapadressen. Voor je het weet, word je bij hem of haar thuis uitgenodigd, blijf je eten en slapen." 
Wil je écht niks uitgeven, probeer dan dumpster diving.  Supermarkten en markthandelaren gooien vaak aan het eind van de dag prima voedsel weg, omdat het voorbij de houdbaarheidsdatum is. Door dat uit de containers te vissen, ga je ook verspilling tegen. Op de site Falling Fruit vinden zogenoemde freegans elkaar (hun motto: 'Voed mensen in plaats van vuilnisbelten') en delen ze locaties van goedgevulde vuilnisbakken. Oke, dit gaat ver.

Meer info:

fallingfruit.org


Maar ik heb kinderen! Dan kan ik toch niet zo lang op reis?

Toegegeven: lang reizen gaat makkelijker zonder kinderen. Reizen met kinderen gaat trager en je moet meer spullen meenemen. Toch zijn ervaringsdeskundigen lyrisch over de quality time die het oplevert. Doe het vooral zo lang de kinderen onder de 5 jaar zijn, want daarna wordt het problematisch. Wie met grotere kinderen op reis wil, moet toestemming vragen aan de leerplichtambtenaar. Die krijg je in principe niet, tenzij je gaat emigreren. Ook niet als je laat zien dat je onderweg les geeft (bijvoorbeeld met pakketten van Wereldschool).
Kinderen die in Nederland staan ingeschreven, moeten vanaf hun 5de naar school. Je kunt ze uitschrijven bij de gemeente, maar dat zul je dan als ouders ook moeten doen, anders prikt de ambtenaar er zo doorheen. Als je de regels negeert, kun je bij terugkomst worden aangeklaagd voor ontduiking van de leerplichtwet. De boete kan oplopen tot enkele duizenden euro's of zelfs voorwaardelijke gevangenisstraf. Alternatief: duimen voor een vriendelijke leerplichtambtenaar. Het komt voor dat die een oogje dichtknijpt.

Meer info:

www.wereldschool.nl
www.verrereizenmetkinderen.nl
thereandsomewhere.com
liveyourlegend.net/travel-the-world-with-family-of-8


voor de thuisblijvers

Wil of kun je niet lang op reis, maar wil je tóch een iets avontuurlijker leven leiden? De Brit Alastair Humphreys, die jarenlang de wereld rondfietste, schreef Micro adventures: local discoveries for great escapes. Daarin geeft hij honderden tips en voorbeelden van avontuurlijke uitjes die je om de hoek kunt doen. Zoals slapen onder de sterren, zwemmen in een meertje, een nachtje kamperen in het bos.

 

NO-BULLSHIT ADVIES, VIP DOWNLOADS EN BEHIND-THE-SCENE DETAILS RECHTSTREEKS IN JE INBOX, SAY YES?

Voor virtual assistants die klaar zijn met wat 'moet' en 'hoort' en verlangen naar meer vrijheid en avontuur, om gewoon knalgoed te worden op je eigen manier.